ಕಲಾಕಂಠೀರವ ಡಾ.ಕೆಂಚನೂರು ಶಂಕರ

ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಚನೂರು ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಡಾ. ಕೆಂಚನೂರು ಶಂಕರ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಪೈಕಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪರಿಸರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ.

ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ, ಪರಿಶ್ರಮ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಕುಂದಾಪುರ-ಬೈಂದೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಸಮೀಪದ ಕೆಂಚನೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶಂಕರ ಅವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ ಸಮುದಾಯದ ಶಿರಿಯಾರದ ಮೇಲ್ಮನೆ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಸ್ಥರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ, ಜನಪರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹಿರಿಯರ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಶಂಕರ ಅವರು, ಪರಂಪರೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಯೌವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರನ್ನು ತೊರೆದು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಅವರು, ನಗರದ ವಿಶಾಲ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಂಡರು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಜೀವನದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಹುಮುಖವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವನವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಅನುಭವಗಳೇ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಚಿಂತಕ, ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದವು.

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ

ಜನರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮಾಧ್ಯಮ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಶಂಕರ ಅವರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ “ಕಾರಂತರ ನೆನಪು” ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆ ಕನ್ನಡದ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿ ಡಾ. ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಅವರ ಲೇಖನಗಳ ವಿಚಾರಶಕ್ತಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರು, ಸಲಹೆಗಾರ ಹಾಗೂ ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿವೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿಯ ಮಾಧ್ಯಮವಲ್ಲ, ಸಮಾಜ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿದವರು ಶಂಕರ.

ರಂಗಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ

ಬೆಂಗಳೂರು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಶಂಕರ ಅವರ ಹೆಸರು ಗೌರವದಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅವರು ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಗರ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ತಂದು, ನೈಜ ಜೀವನದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು.

ನಟನಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ರಂಗಯಾನ, ನಂತರ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ಸಮಾಜದ ತಳಹದಿ ವರ್ಗಗಳ ನೋವು, ಅಸಮಾನತೆ, ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದರು. 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೇ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದ ನೋವು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟವನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.ಅವರ ಅಭಿನಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ನೈಜತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯರು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರಿತ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅನೇಕ ದಿಗ್ಗಜರ ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿದ್ದು, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ

ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸು ಶಂಕರ ಅವರನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು. ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅನೇಕ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. “ಪೂಜಾ”, “ಛಲಗಾರ”, “ಕನ್ನಡ ಕುವರ”, “ಮಹಡಿ ಮನೆ”, “ನಮ್ಮ ಊರು” ಸೇರಿದಂತೆ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಯಶಸ್ಸು ಅವರಿಗೆ ತುಳು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು

ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ನಟನಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಲೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅರಿತ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ

ಡಾ. ಶಂಕರ ಅವರು ಕೇವಲ ನಟ ಅಥವಾ ಪತ್ರಕರ್ತರಲ್ಲ. ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರೇಮಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ಅವರು ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನಪದ ಪರಂಪರೆ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ಜಾಗೃತಿ

ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ

ಅವರ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಮುಖಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಕಾರಣ ಅನೇಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ವೇದಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಲಹೆಗಾರ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಾಧಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಅವರು,

ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು

ಕಲೆ,ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಡಾ. ಶಂಕರ ಅವರು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯೂ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯು ಅವರ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಇದು ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಜೀವನ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ

“ಜಾತಿಗಿಂತ ನೀತಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಗಿಂತ ಭಾವ ಮುಖ್ಯ ಮನುಜರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಧವ್ಯ ಮುಖ್ಯ” ಎಂಬ ಜೀವನ ತತ್ವವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡದೆ, ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ.ಕಲೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಸದಾ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಬದುಕಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಮಾನವೀಯತೆ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಪರವಾಗಿಯೇ ಸಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.ಡಾ. ಕೆಂಚನೂರು ಶಂಕರ ಅವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ನಟ, ನಾಟಕಕಾರ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತ, ಪರಿಸರಪ್ರೇಮಿ, ಸಂಘಟಕ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಿಂತಕರಾಗಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಿನ್ನಲೆಯಿಂದ ಬಂದು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅವರ ಬದುಕು ಯುವಜನತೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆ, ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಸೇವೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹಾರೈಕೆಯಾಗಿದೆ